sobota, 23 stycznia 2021

Sens naszych s艂贸w







T艂uste kr贸wsko, uparta jak osio艂, brudna jak 艣winia to tylko nieliczne przyk艂ady, kt贸re pokazuj膮, jak pejoratywnie sta艂y si臋 dla nas niekt贸re okre艣lenia. W naszym s艂ownictwie obrywa si臋 nie tylko zwierz臋tom.

Zwierz臋ta zawsze kojarzy艂y mi si臋 z czym艣 dobrym. Uwa偶a艂am je za inteligentne i czuj膮ce stworzenia. Taki stan rzeczy chyba wynios艂am z domu. Do dzisiaj pami臋tam, 偶e moja mama zawsze powtarza艂a, 偶e krowy maj膮 pi臋kne oczy. Kiedy wi臋c powiedzia艂am jednej swojej kole偶ance „masz rz臋sy jak u krowy” na losy ca艂ego 艣wiata, nie potrafi艂am zrozumie膰 jej oburzenia. Przecie偶 krowy maj膮 pi臋kne d艂ugie rz臋sy. Dlaczego wi臋c moje - wydawa艂oby si臋 - logiczne stwierdzenie, wywo艂a艂o tyle konsternacji?

Oczy krowy



Krowa w ko艅cu od zawsze by艂a uciele艣nieniem paskudztwa. To samo tyczy si臋 pozosta艂ych zwierz膮t hodowlanych. W naszej potocznej mowie te negatywne okre艣lenia tak bardzo wesz艂y w codzienno艣膰, 偶e postrzeganie zwierz膮t jako brudnych i leniwych, sta艂o si臋 czym艣 naturalnym.


Nic dziwnego wi臋c, 偶e kiedy pojawia si臋 dyskusja na temat praw zwierz膮t s艂ycha膰 krzyki, 偶e to przecie偶 tylko zwierz臋ta. Ci臋偶ko jest dojrze膰 dobro w istotach, kt贸re od lat nosz膮 metk臋 usposobienia z艂a. A gdyby si臋 tylko przyjrze膰 zachowaniu zwierz膮t, to mo偶na dojrze膰 w nich prawdziwe pi臋kno.


S艂owa potrafi膮 bardzo mocno przedrze膰 si臋 do naszego 艣wiatopogl膮du. Kto kiedy艣 nie us艂ysza艂 takich stwierdze艅 jak „nie p艂acz jak baba” i „nie b膮d藕 cipa”. Dlaczego w艂a艣nie kobiece cechy oznaczaj膮 s艂abo艣膰? Mo偶e w艂a艣nie ch艂opaku, powiniene艣 czasem wyp艂aka膰 si臋 jak ta przys艂owiowa baba. Niech Ci 艂zy ciekn膮 ciurkiem, masz w ko艅cu prawo do z艂o艣ci, gniewu i bezradno艣ci. P艂acz roz艂adowuje nasze emocje, ostatecznie nas uspokaja i pozwala zacz膮膰 racjonalnie my艣le膰. Gdyby si臋 wi臋c nad tym zastanowi膰, to te wszystkie „p艂acz膮ce baby” ostatecznie zawsze podejm膮 w艂a艣ciwe decyzje.


Kobiety nie s膮 s艂abe


Gdyby przyjrze膰 si臋 rodzinnym historiom to w艂a艣nie kobiety decyduj膮 si臋 na opiek臋 nad swoim chorym dzieckiem lub schorowanym rodzicem. Latami wi臋c piel臋gnuj膮, lecz膮 i dbaj膮 o osoby, kt贸re nawet nie s膮 w stanie okaza膰 im mi艂o艣ci. W przypadku wielu chor贸b umys艂owych lub tych wywo艂anych staro艣ci膮 mo偶e dochodzi膰 r贸wnie偶 do agresji wobec opiekunki. One to wszystko znosz膮. Chocia偶 po latach pozostaj膮 wrakami, wym臋czonymi swoj膮 trosk膮 i mi艂o艣ci膮. Kobiety potrafi膮 nosi膰 na swoich barkach prawdziwy ci臋偶ar. Dla mnie jest to oznaka prawdziwej si艂y, kt贸rej nie mo偶e wykrzesa膰 z siebie niejeden m臋偶czyzna. Chocia偶 zdarzaj膮 si臋 pi臋kne wyj膮tki.



Cipa sta艂a si臋 s艂owem obra藕liwym. Obelg膮, kt贸r膮 unikaj膮 silni macho. Gdyby jednak s艂owo to mia艂o oddawa膰 prawdziw膮 si艂臋 kobiet, a nie t膮 wykreowan膮 przez mizoginistyczny 艣wiat, to mo偶e wsp贸艂cze艣nie okre艣lenie kobiecych narz膮d贸w oznacza艂oby co艣 zupe艂nie innego.

Ale dziwka!



Moja ciocia mia艂a cudowny dar nadawania negatywnym zwrotom pi臋knych znacze艅. „Wie艣niara” tak bardzo przyj臋艂o si臋 w moim domu, 偶e tym s艂owem obdarzamy ka偶dego szcz臋艣ciarza. Masz dobr膮 prac臋? Chodzisz na si艂ownie? Masz pi臋kny dom, samoch贸d i dzieci? W mojej rodzinie nie jeste艣 wi臋c synonimem sukcesu, jeste艣 najzwyklejszym wie艣niakiem! I no艣 to s艂owo z dum膮, bo je艣li padnie ono z naszych ust, to znaczy, 偶e naprawd臋 budzisz podziw.


Niedawno moi rodzice przytoczyli mi pewn膮 histori臋. Kiedy by艂am ma艂ym dzieckiem, maj膮cym kilka dni, moja ciocia na m贸j widok wykrzykn臋艂a - ale dziwka! No c贸偶, prawdopodobnie czytaj膮c taki opis, niejednemu z was wyskoczy艂y oczy ze zdziwienia. Bo jak to tak, do ma艂ego dziecka wyzwiskami? W 1995 nikogo z obecnych - a ju偶 zw艂aszcza mnie - nie obruszy艂y te s艂owa. Dziwka bowiem w ustach mojej cioci oznacza艂a dziarsk膮, fajn膮 dziewuch臋. Nim jednak rzucicie si臋 w moj膮 stron臋 z takim komplementem, dajcie sobie na wstrzymanie. Co w s艂owniku mojej cioci by艂o pozytywnym okre艣leniem, niekoniecznie musi tak brzmie膰 z waszej strony.


K艂amstwo powielane wiele razy sprawia, 偶e po czasie postrzegane jest jako prawda. Ile wi臋c to 偶arcik贸w i niewinnych dowcipask贸w rzuconych bez namys艂u na temat blondynek, z艂ych 偶on gn臋bi膮cych swoich m臋偶贸w, czy mniejszo艣ci seksualnych sprawi艂o, 偶e dzisiaj postrzegamy pewne grupy ludzi tak, a nie inaczej. Nasze s艂owa w pewien spos贸b formuj膮 nasze otoczenie i jego postrzeganie. One maj膮 moc. Potrafi膮 budowa膰 i bardzo szybko niszczy膰. Tylko od nas samych zale偶y to, jaki 艣wiat chcemy kreowa膰.



Chcia艂abym bardzo pi臋knie podzi臋kowa膰 mojej przyjaci贸艂ce za przygotowanie dla mnie ilustracji do tekstu. Je艣li jeste艣cie ciekawi jej prac, to zapraszam na Instagram Patrycji @portretowani